Ανθρώπινα Δικαιώματα


από τους μαθητές Άγγελο Κογκαλίδη και Τζανή Μπατή, Α4’ Λ


Εισαγωγή

Σήμερα, τον 21°αιώνα, εποχή δηλαδή που κυβερνούν οι πολιτισμένοι αρχηγοί των κρατών και υποτίθεται ότι κυριαρχεί η ισότητα για όλους, οι φυλετικές διακρίσεις και οι πόλεμοι πληθαίνουν.Οι «ισχυρές» χώρες στρέφονται κατά των ασθενέστερων και σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση το πρόβλημα οξύνεται.Τελος, η κρίση αξιών συνιστά έναν ακόμη παράγοντα που οδήγησε στην καταπάτηση των δικαιωμάτων.



Όμως τι είναι πραγματικά τα ανθρώπινα δικαιώματα?


Σύμφωνα με τις απόψεις διαφόρων φιλοσοφιών και ανθρωπιστών άπτονται Έρασμο έως και τον Mario Rodriguez Cabos,τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι απόλυτα συνυφασμένα με την έννοια της ελευθερίας. Κατά κύριο λόγο, τα ανθρώπινα δικαιώματα χωρίζονται σε τέσσερις υποκατηγορίες αναφορικά με το πεδίο άσκησής τους. Τα πολιτικά δικαιώματα όπως το δικαίωμα στη ζωή, τα κοινωνικά δικαιώματα όπως το δικαίωμα της συναλλαγής με άλλους ανθρώπους, τα πολιτιστικά δικαιώματα όπως το δικαίωμα συμμετοχής στον πολιτισμό και φυσικά τα οικονομικά όπως το δικαίωμα στην εργασία.

Ιστορική αναδρομή

 Οι ρίζες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων συναντώνται για πρώτη φορά στον 3ο π.Χ. αιώνα,συγκεκριμένα στους αρχαίους πολιτισμούς της Μεσοποταμίας. Στην περιοχή της εύφορης ημισελήνου βρέθηκε ο αρχαιότερος νομικός κώδικας που περιελάμβανε έστω και απλοϊκά την έννοια του δικαιώματος και ονομάζεται κώδικας του ΟυρΝαμμού. Στη συνέχεια, κάνουμε ένα χρονικό άλμα περίπου 350 χρόνων και μεταφερόμαστε στον πολιτισμό των Αρχαίων Αιγυπτίων με μια από τις γνωστότερες σειρές νόμων, τον επονομαζόμενο κώδικα του Χαμουραμπί ο οποίος περιλαμβάνει συνέπειες  για τη μη τήρηση των θεσμοθετημένων δικαιωμάτων της γυναίκας και των παιδιών έστω και σε ένα πρώτο στάδιο. Επόμενο προορισμό αποτελεί η Περσία όπου αξιοσημείωτο ρόλο στην ιστορία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων λαμβάνει ο κύλινδρος του Κύρου(βασιλιάς). Ήταν ο πρώτος που εδραίωσε τη φυλετική ισότητα και ελευθέρωσε τους σκλάβους, ενώ παράλληλα θέσπισε γραπτώς με τη χρήση της σφηνοειδούς γραφής δικαιώματα για τους πολίτες του κράτους του. Τελευταίος μας ιστορικός σταθμός δεν θα μπορούσε να είναι άλλος από την Αρχαία Ελλάδα. Ουσιαστικά η συμβολή της χώρας μας συνιστά τον ακρογωνιαίο λίθο για την εδραίωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τόσο σε πνευματικό και φιλοσοφικό όσο και σε λειτουργικό επίπεδο. Στην Αρχαία Ελλάδα, τέθηκαν κυρίως τα θεμέλια για την αρχή της φιλοσοφίας και της αντίληψης της σημαντικότητας αυτών των δικαιωμάτων μέσω του διαλόγου και όχι μέσω της επιβολής από κάποια εξουσία, όπως σε προγενέστερους πολιτισμούς. Κλείνοντας, η συνεισφορά των προγόνων μας σε αυτόν τον τομέα δεν τελειώνει στην απλή οριοθέτηση αυτών των δικαιωμάτων έστω και σε φιλοσοφικούς όρους, αλλά βασίζεται σε έναν ακόμη παράγοντα. Το γεγονός ότι δηλαδή προσέφερε πολύπλευρη κατανόηση του πρωτόγνωρου για εκείνη την εποχή φαινομένου μέσω του δημοκρατικού πνεύματος που κυριαρχούσε εκείνη την εποχή στην Αθήνα όπως επίσης στο ότι οι φιλόσοφοι της εποχής συνέδεσαν την έννοια με διάφορους τομείς της ανθρώπινης καθημερινότητας ώστε να τη μετατρέψουν σε κάτι γνώριμο για τον κάθε πολίτη. Τέλος, με βάση τα ανθρώπινα δικαιώματα τέθηκαν και ορισμένα θεμελιώδη φιλοσοφικά ερωτήματα όπως : «Τι είναι ηθικό και τι όχι;» ή «Η λογική είναι ο μόνος ασφαλής τρόπος για την κατανόηση του κόσμου;» τα οποία γίνονται φανερά ακόμη και μέσω των αρχαίων κωμωδιών και τραγωδιών που γράφτηκαν, οι οποίες μάλιστα διατηρούν την ισχύ και την επιρροή τους 2000 χρόνια αργότερα.

Σαφέστατα, στη σύγχρονη εποχή μέσω της διακήρυξης των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη της 14ης Ιουλίου 1789 αλλά και την Οικουμενική Διακήρυξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του 1948 εξασφαλίστηκε τουλάχιστον υποτυπωδώς μια κάποια ισότητα και εξίσωση διαφόρων «αδικημένων» κοινωνικών και εθνικών ομάδων. Παρόλα αυτά, κάπου εδώ θα πρέπει να τεθεί το εύλογο ερώτημα «3000 χρόνια και ακόμη να αποδώσει ισοτιμία μεταξύ των ανθρώπων, μεταξύ ημών, 3000 χρόνια και ακόμη αδιαφορούμε για τον άλλο, μήπως τελικά είναι πολλά; Τότε, πως μπορούμε και συνεχίζουμε να αποκαλούμε τον εαυτό μας πολιτισμένο, πώς άραγε μάς χαρακτηρίζουμε Ανθρώπους;

Κάπου εδώ το εξαιρετικό ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη εφάπτεται τέλεια στο ζήτημα που πραγματευόμαστε, αλλά πριν το διαβάσουμε θα ήταν πραγματικά σημαντικό να αναρωτηθούμε όλοι εάν μας αξίζει ο χαρακτηρισμός «άνθρωποι».

«Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος» Τάσος Λειβαδίτης

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος

δεν θα πάψεις ούτε στιγμή ν’ αγωνίζεσαι

για την ειρήνη και για το δίκιο.

Θα βγεις στους δρόμους , θα φωνάξεις

τα χείλη σου θα ματώσουν απ’ τις φωνές

Το πρόσωπό σου θα ματώσει απ’ τις σφαίρες

μα δε θα κάνεις ούτε βήμα πίσω.

Κάθε κραυγή σου θα ‘ ναι μια πετριά

στα τζάμια των πολεμοκάπηλων.

Κάθε χειρονομία σου θα ‘ναι

για να γκρεμίζει την αδικία.

Δεν πρέπει ούτε στιγμή να υποχωρήσεις,

ούτε στιγμή να ξεχαστείς.

Είναι σκληρές οι μέρες που ζούμε.

Μια στιγμή αν ξεχαστείς,

αύριο οι άνθρωποι θα χάνονται

στη δίνη του πολέμου,

έτσι και σταματήσεις

για μια στιγμή να ονειρευτείς

εκατομμύρια ανθρώπινα όνειρα

θα γίνουν στάχτη απ’ τις φωτιές.

Δεν έχεις καιρό, δεν έχεις καιρό για τον εαυτό σου

αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος.

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος

μπορεί να χρειαστεί και να πεθάνεις

για να ζήσουν οι άλλοι.

Θα πρέπει να μπορείς να θυσιάζεσαι

ένα οποιοδήποτε πρωινό.

Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος

θα πρέπει να μπορείς να στέκεσαι

μπρος στα ντουφέκια!

Αυτό το ποίημα αποτελεί ύμνο στα ανθρώπινα δικαιώματα και στην ισότιμη απόδοση της δικαιοσύνης. Παράλληλα είναι το ποίημα που συνοψίζει όλο τον προβληματισμό μας γύρω από τα ανθρώπινα δικαιώματα σε αυτές τις λέξεις. Μιλάει για τον αγώνα, για την δικαιοσύνη, για την αγάπη, για τις θυσίες, έννοιες  που έχουν απομακρυνθεί εντελώς από την κοινωνία του σήμερα και τον τρόπο ζωής μας. Ο Τάσος Λειβαδίτης παλεύει να μας μεταδώσει αυτό το μήνυμα: άνθρωποι θυσιάζονται ολοκληρωτικά για να καταλάβουν κοινωνίες σαν τις δικές μας ότι το μαύρο και το άσπρο είναι μόνο δυο χρώματα (όχι στοιχείο διαφοράς μεταξύ των ανθρώπων), ότι η γυναίκα και ο άντρας αξίζουν το ίδιο και δεν υπάρχει κάποιος που να καθορίζει ποιος είναι πιο σημαντικός και τέλος παλεύει να μας κάνει να αντιληφθούμε πως όλοι μας, παρόλες τις κοινωνικές και πολιτικές διάφορες μας, έχουμε σίγουρα πνευματικά και φυσικά χαρίσματα που καθορίζουν τη μοναδικότητά μας και κανείς, μα κανείς δεν μπορεί να μας τα στερήσει.

Ποίημα:

«Στην κοιλάδα με τους ροδώνες» Νίκος Εγγονόπουλος

Αλήθεια -των αδυνάτων αδύνατο

ποτές δεν εκατάφερα να καταλάβω /

αυτά τα όντα που δεν βλέπουνε

το τερατώδες κοινό γνώρισμα τ’ ανθρώπου /

το εφήμερο της παράλογης ζωής του

κι ανακαλύπτουνε διαφορές

γιομάτοι μίσος διαφορές

σε χρώμα δέρματος /φυλή / θρησκεία.

Αρχισυντάκτες: Κάβουρας Παντελής (για Α'Λυκείου), Γεωργίου Μαριάννα, Σοφία Βάγια (για Β' Λυκείου)  

 

Συντακτική επιτροπή: Μαραγκού Δυοβουνιώτου Αριστέα-Ιωάννα, Γεωργίου Παναγιώτης, Κογκαλίδης Άγγελος, Μπαμπίχα-Νίνου Ηλέκτρα, Λαγουδάκη Μαριλένα.

 

Υπ.καθηγήτρια: Σπυριδούλα Χαδιάρη

Μαθητική Εφημερίδα, © 2016-18, Εκπαιδευτήρια Δούκα, Powered by Βασίλης Οικονόμου