Η δημοκρατία στην Αρχαία Ελλάδα Υποχρεώσεις και Δικαιώματα Πολιτών

από το μαθητή Νικόλα Χατζηκώστα, Α3’ Λ


Η έννοια πολιτεία, όρος της φιλοσοφίας και της πολιτικής επιστήμης που πρωτοεμφανίστηκε στην Αρχαία Ελλάδα και αποτέλεσε αντικείμενο μελέτης και προβληματισμού στα έργα του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, αποτελεί έναν διευρυμένο όρο ως προς τη σημασία του καθώς μπορεί να σημαίνει τα δικαιώματα του πολίτη ενός κράτους, το σύνολο της κοινωνίας των πολιτών έωσ και τη μορφή διακυβέρνησης.



Η αρχαία ελληνική κοινωνία ήταν άρρηκτα συνυφασμένη με τις έννοιες δικαιώματακαι υποχρεώσεις. Πρωταρχικός σκοπός της ελληνικής πολιτείας αποτελούσε η εξασφάλιση της ευδαιμονίας του πολίτη, ενώ παράλληλα εκείνος ήταν υπόχρεος να αγωνίζεται για τη σωτηρία της πολιτείας. Η κοινωνία έδινε το δικαίωμα του άρχειν και του άρχεσθαι καθώς και του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στον πολίτη με μόνη υποχρέωση την ενεργή του συμμετοχή στα κοινά.  Ως ένδειξη εμπιστοσύνης η πολιτεία προσέφερε σε ορισμένους πολίτες με κοσμιοτάτη διαγωγή, αξιώματα μέσα στον κρατικό μηχανισμό. Σημαντικό επίσης θα ήταν να αναφερθεί το γεγονός ότι οι γυναίκες και οι δούλοι δεν είχαν δικαίωμα μόρφωσης και συμμετοχής στα κοινά. Η Δημοκρατία της Αρχαίας Ελλάδας λειτουργούσε αποτελεσματικά προς όφελος του πολίτη και του πολιτεύματος, την ικανοποίηση του κοινού συμφέροντος και την ευδαιμονία στο δημόσιο και τον ιδιωτικό βίο. Ας θυμηθούμε πώς παρουσιάζει ο Θουκυδίδης το πολίτευμα της Δημοκρατίας στο έργο του “Επιτάφιος του Περικλή”.

[Θουκυδίδη, Περικλέους Επιτάφιος, Κεφ. 37]


«Το πολίτευμά μας λέγεται Δημοκρατία, επειδή την εξουσία δεν την ασκούν λίγοι πολίτες, αλλά όλος ο λαός. Όλοι οι πολίτες είναι ίσοι μπροστά στον νόμο για τις ιδιωτικές τους διαφορές. Για τα δημόσια αξιώματα προτιμώνται εκείνοι που είναι ικανοί και τα αξίζουν και όχι εκείνοι που ανήκουν σε μια ορισμένη τάξη. Κανείς, αν τύχει και δεν έχει κοινωνική θέση ή αν είναι φτωχός, δεν εμποδίζεται γι’ αυτό να υπηρετήσει την πολιτεία, αν έχει κάτι άξιο να προσφέρει. Στη δημόσια ζωή μας είμαστε ελεύθεροι, αλλά και στις καθημερινές μας σχέσεις δεν υποβλέπομε ο ένας τον άλλο, δεν θυμώνουμε με τον γείτονά μας αν διασκεδάζει και δεν του δείχνουμε όψη πειραγμένου πού, αν ίσως δεν τον βλάπτει, όμως τον στενοχωρεί. Αν, ωστόσο, η αυστηρότητα λείπει από την καθημερινή μας ζωή, στα δημόσια πράγματα, από εσωτερικό σεβασμό, δεν παρανομούμε. Σεβόμαστε τους άρχοντες, πειθαρχούμε στους νόμους, και, μάλιστα, σε όσους έχουν γίνει για να προστατεύουν τους αδυνάτους και όσους πού, αν και άγραφοι, είναι ντροπή να τους παραβαίνει κανείς.»

Αρχισυντάκτες: Κάβουρας Παντελής (για Α'Λυκείου), Γεωργίου Μαριάννα, Σοφία Βάγια (για Β' Λυκείου)  

 

Συντακτική επιτροπή: Μαραγκού Δυοβουνιώτου Αριστέα-Ιωάννα, Γεωργίου Παναγιώτης, Κογκαλίδης Άγγελος, Μπαμπίχα-Νίνου Ηλέκτρα, Λαγουδάκη Μαριλένα.

 

Υπ.καθηγήτρια: Σπυριδούλα Χαδιάρη

Μαθητική Εφημερίδα, © 2016-18, Εκπαιδευτήρια Δούκα, Powered by Βασίλης Οικονόμου