• shadiari

Η χρησιμότητα του άχρηστου

από το μαθητή Άγγελο Κογκαλίδη, Α΄4 Λ


«Το άχρηστο είναι το μόνο που μας εξανθρωπίζει»

«Χρήσιμο» ή «άχρηστο», λέξεις τόσο διαφορετικές. Αντίθετης σημασίας και όμως έχουν τόσα κοινά. «Οι λέξεις είναι πάντα αμφίσημες» είχε πει κάποτε ο Jenny Thomas. Σήμερα, όταν αναφερόμαστε στο χρήσιμο αποδίδουμε στη λέξη έναν ωφελιμιστικό τόνο, εννοούμε σχεδόν πάντα το επικερδές. Σε αυτόν τον άξονα, η αξία των πνευματωδών διεργασιών έχει υποτιμηθεί και η λογοτεχνία, η ποίηση, η φιλοσοφία συνιστούν τις «άχρηστες» ή ελάχιστης σημασίας ενασχολήσεις. Το διαρκές κυνήγι του κέρδους έχει οδηγήσει εμάς τους ανθρώπους στο χάος. Ανέκαθεν, ο κόσμος βίωνε μία υποβάθμιση αλλά σήμερα εάν κλείσεις τα μάτια σου και παρατηρήσεις τον κόσμο γύρω σου, τους ανθρώπους που σε περιστοιχίζουν, θα αφουγκραστείς τον ανθρώπινο εγωισμό να ξεχειλίζει, θα νιώσεις ότι ζούμε σε μία εγωκεντρική κοινωνία, ανίκανη να τοποθετήσει τίποτα υψηλότερα απ’ το προσωπικό κέρδος. Έννοιες όπως η αλληλεγγύη και η ανιδιοτέλεια πολύ φοβάμαι ότι με την πάροδο του καιρού θα εκλείψουν, παρά την δράση διαφόρων φορέων ή οργανισμών. Και όταν πάλι ανοίγεις τα μάτια σου θα δεις πλέον και μόνο σου αυτή την κατάπτωση των ηθικών αξιών και του σεβασμού που βιώνουμε πριν γίνεις και εσύ ένα με αυτές. Αλλά το ουσιαστικότερο ερώτημα που πρέπει να θέσουμε στον εαυτό μας είναι πώς από αυτόν τον ωφελιμισμό οδηγηθήκαμε στην σύγχρονη κερδοσκοπία.


Η γνώση είναι δύναμη» Φράνσις Μπέικον


Την περίοδο που άρχισε ουσιαστικά να σημειώνεται πρόοδος και να εμφανίζονται στο προσκήνιο η γνώση, οι ηθικές αξίες και ο άνθρωπος, ο τελευταίος ένιωσε πως είναι ο απόλυτος κυρίαρχος. ‘Οπως όμως όλοι γνωρίζουμε η μεγάλη δύναμη συνεπάγεται μεγάλη ευθύνη, και από την εμπειρία μας ο άνθρωπος δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε τέτοιου είδους απαιτήσεις. Σήμερα, λοιπόν, φτάσαμε να ζούμε σε μια γυάλα γεμάτη φθόνο, εγωισμό και χρήμα και όλες οι πράξεις μας στοχεύουν στην απόκτηση αυτών των υλικών αγαθών. Αυτή η θεώρηση αποτυπώνεται πλήρως στην φράση του Ordine Nuccio: «Το διαρκές κυνήγι δημιουργεί μια αυτάρεσκη, εγωπαθή κοινωνία ανίκανη να σκεφτεί υπέρ του συμβούλου και της αλληλεγγύης».

Πλέον, ο άνθρωπος παρουσιάζει μια φανερή ανικανότητα να κοιτάξει το αντίκτυπο των πράξεών του τόσο στο περιβάλλον όσο και στις διαπροσωπικές σχέσεις. Είναι σαν μια καλοκουρδισμένη μηχανή που έχει έρθει στην Γη με μοναδικό σκοπό την απόκτηση κέρδους χωρίς να ενδιαφέρεται για τις παράπλευρες απώλειες, που σήμερα μόνο έτσι δεν χαρακτηρίζονται. Αναλογιστείτε πόσο συχνά πλέον έχουμε την ευκαιρία να νιώσουμε τις καλοκαιρινές αχτίδες του ηλίου να μας ζεσταίνουν όσο ακούμε τα πουλιά να κελαηδούν.. μια απόλαυση που κατά τα αλλά μπορούμε να γευτούμε για περισσότερο από τούς μισούς μήνες του χρόνου. Ποιος έχει την υπομονή να το παρατηρήσει; Αυτό λοιπόν σήμερα το αποκαλούμε άχρηστο. Τις μεγαλύτερες αξίες της ανθρώπινης ζωής τείνουμε να τις μαζοποιούμε εξευτελίζοντάς τες αποδίδοντας τους τον χαρακτηρισμό «ανούσιες» ενώ την ίδια ώρα όλα θυσιάζονται στον βωμό του κέρδους και του ωφελιμισμού. «Στο σύμπαν του ωφελιμισμού, ένα σφυρί αξίζει περισσότερο από μια μουσική συμφωνία. Ό,τι δεν παράγει κέρδος θεωρείται μια περιττή πολυτέλεια» είχε δηλώσει ο ίδιος συγγραφέας (Nuccio Odrdine).

Συνεπώς, στην σημερινή εποχή η έννοια του χρήσιμου όχι μόνο έχει αντικαταστήσει τις περισσότερες ανθρώπινες αρετές αλλά έχει υποβαθμίσει και την απόκτηση γνώσεων και έχει μεγιστοποιήσει την αναζήτηση του κέρδους. Τελικά, είναι πιο αποδεκτό κάποιος να πληρώνεται αδρά και να μην έχει επαρκείς γνώσεις παρά να έχει αποκτήσει σωστή εκπαίδευση και παιδεία και να αμοίβεται ανεπαρκώς σύμφωνα με τα κοινωνικά πρότυπα.

Τέλος, ο άνθρωπος του 21ου αι. ζώντας σε μια κοινωνία «πολιτισμένων» κρατών έχει την ανάγκη να καταπατά τον διπλανό του και οποιονδήποτε τού στέκεται εμπόδιο στο όνομα της κοινωνικής ανέλιξης και του κέρδους. Κάπως έτσι διαφαίνεται το μεγαλύτερο πρόβλημα της ανθρώπινης φύσης, το «φαίνεσθαι ». Η μάσκα που καλύπτει τα ελαττώματά μας, μάς μεταμορφώνει και ξαφνικά ταιριάζουμε σε αυτή την εγωπαθή κοινωνία αλλά στο τέλος της ημέρας την παραπετάμε για να βρούμε επιτέλους τον ανθρώπινο εαυτό μας. Άραγε ποσό πολιτισμένοι είμαστε;

Αρχισυντάκτες: Κάβουρας Παντελής (για Α'Λυκείου), Γεωργίου Μαριάννα, Σοφία Βάγια (για Β' Λυκείου)  

 

Συντακτική επιτροπή: Μαραγκού Δυοβουνιώτου Αριστέα-Ιωάννα, Γεωργίου Παναγιώτης, Κογκαλίδης Άγγελος, Μπαμπίχα-Νίνου Ηλέκτρα, Λαγουδάκη Μαριλένα.

 

Υπ.καθηγήτρια: Σπυριδούλα Χαδιάρη

Μαθητική Εφημερίδα, © 2016-18, Εκπαιδευτήρια Δούκα, Powered by Βασίλης Οικονόμου