Ο άκριτος ακρωτηριασμός της γλώσσας μας

από τη μαθήτρια Σοφία Βάγια, Β1’  Λ


Αποτελεί κοινή παραδοχή πως, στη σημερινή εποχή, η γλώσσα μας έχει γίνει θύμα συχνής κακοποίησης που εκδηλώνεται κυρίως με το φαινόμενο της συντόμευσης του λόγου. Το μείζον αυτό ζήτημα γίνεται αισθητό με την δυσχέρεια των χρηστών της γλώσσας, και ειδικότερα των νέων, να διατυπώσουν νοήματα με σαφήνεια, ακρίβεια κι ευστοχία. Αυτό, όμως, που αξίζει να διερευνηθεί είναι οι αιτίες του φαινομένου και οι επιπτώσεις που αυτό επιφέρει τόσο στη κοινωνία, όσο και στον ίδιο τον άνθρωπο.



Εν πρώτοις, δύσκολο – αν όχι αδύνατο – θα ήταν να αντιτεθεί κανείς στην άποψη πως μεγάλο ποσοστό ευθύνης για την συντόμευση του λόγου επωμίζεται το εκπαιδευτικό σύστημα. Συγκεκριμένα, η αντικατάσταση της ανθρωπιστικής παιδείας από την τεχνοκρατική αποσκοπεί στην άρτια επαγγελματική εξειδίκευση των νέων. Απότοκο αυτής είναι η πνευματική μονομέρεια και ρηχότητα, που αδιαμφισβήτητα αντικατοπτρίζεται στην γλωσσική έκφραση, αφού γλώσσα και διάνοια αποτελούν δύο έννοιες με σχέση διαλεκτική. Παράλληλα, το έντονο κλίμα ανταγωνισμού και ο βαθμοθηρικός και χρησιμοθηρικός χαρακτήρας του συστήματος προκαλεί υπέρμετρο άγχος στους νέους και τους εξωθεί στην στείρα απομνημόνευση. Έτσι, παραμερίζεται η ηθικοποίηση και δεν προάγεται η σημασία του λόγου. Πρόσθετα, η αλματώδης τεχνολογική εξέλιξη προωθεί τον συντετμημένο λόγο, την χρήση αρκτικόλεξων και συντμήσεων για την επίτευξη της γρήγορης επικοινωνίας. Εξάλλου, δεν είναι σπάνιο φαινόμενο η εισροή ξενισμών, επακόλουθο της ξενομανίας, που περιορίζει ακόμα περισσότερο το γλωσσικό αισθητήριο των χρηστών των τεχνολογικών μέσων και επιτείνει το πρόβλημα της συντόμευσης του λόγου.


Βέβαια, δεν θα μπορούσαμε να παραλείψουμε να αναφερθούμε στις επιπτώσεις του φαινομένου αυτού, τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο. Αναντίρρητα, ο σύντομος, τυποποιημένος και ξύλινος λόγος προκαλεί φραγμούς στην επικοινωνία, αφού οι έννοιες υπό συζήτηση δεν μεταφέρονται με σαφήνεια, δημιουργούνται παρανοήσεις και δεν επιτυγχάνεται η αποτελεσματική και απρόσκοπτη διατύπωση νοημάτων. Άμεση απόρροια είναι ο κλυδωνισμός των διαπροσωπικών σχέσεων, που στερούμενες την άμεση και ουσιαστική επικοινωνία περιορίζονται σε τυπικές και εμπορευματοποιημένες. Συν τοις άλλοις, η ανεπαρκής γλωσσική έκφραση αποτυπώνεται στην πνευματική ένδεια των ανθρώπων. Διαδεδομένη είναι, άλλωστε, η φράση του Βιτγκεστάιν «Τα όρια του κόσμου μου είναι τα όρια της γλώσσας μου». Ειδικότερα, η δυσχέρεια στην διατύπωση νοημάτων παρακωλύει την γόνιμη σκέψη, κρίση κι αμφισβήτηση. Ως αποτέλεσμα, τα άτομα δεν μπορούν να αποκτήσουν μία σφαιρική και συγκροτημένη εικόνα της πραγματικότητας και εξωθούνται στην παθητικοποίηση.

Αβίαστα, λοιπόν, συνάγεται το συμπέρασμα πως η συντόμευση του λόγου αποτελεί ένα επίκαιρο ζήτημα που προσβάλλει την κοινωνική συνοχή και τον πνευματικό κόσμο του ατόμου. Επομένως, κρίνεται επιτακτική η αναθεώρηση του υπάρχοντος εκπαιδευτικού συστήματος και η δραστηριοποίηση των πνευματικών ανθρώπων, με σκοπό την διαφύλαξη του κάστρου της γλωσσικής μας ρωμιοσύνης.

Αρχισυντάκτες: Κάβουρας Παντελής (για Α'Λυκείου), Γεωργίου Μαριάννα, Σοφία Βάγια (για Β' Λυκείου)  

 

Συντακτική επιτροπή: Μαραγκού Δυοβουνιώτου Αριστέα-Ιωάννα, Γεωργίου Παναγιώτης, Κογκαλίδης Άγγελος, Μπαμπίχα-Νίνου Ηλέκτρα, Λαγουδάκη Μαριλένα.

 

Υπ.καθηγήτρια: Σπυριδούλα Χαδιάρη

Μαθητική Εφημερίδα, © 2016-18, Εκπαιδευτήρια Δούκα, Powered by Βασίλης Οικονόμου